Dyplomy 2026 – wystawa absolwentów Studium Fotografii ZPAF

Projekty dyplomowe:

Magdalena Klopott – Dead reckoning, promotorka Paulina Tokarz-Mazurek
Łukasz Kowalski – Twierdza, promotor Patryk Karbowski
Dominika Kras – Nie-obecność, promotor Patryk Karbowski
Karina Krużyk – Dialogi z Nieświadomością, promotor Krzysztof Bieliński
Łukasz Łagowski – Alienacja Rodzicielska, promotor Patryk Karbowski
P.J. Martin – ZOO, promotor Patryk Karbowski
Karolina Napiórkowska – To, co nas karmi. Portrety wewnętrzne, promotor dr hab. Paweł Żak
Piotr Pawlak – To jest moje życie. Nie ja je sfotografowałem, promotor dr hab. Paweł Żak
Zbigniew Pawłowski – Grawitacja ciszy, promotorka Katarzyna Navarra
Daniel Wiśniewski – Neuroróżnorodni, promotor Wojciech Klimala

Tekst kuratorski

Wykonanie pracy dyplomowej to koniec ważnego etapu w procesie zdobywania wiedzy. Na wielu uczelniach finalna praca jest bardzo konkretna, bo i wykładana tam tematyka ma taki charakter. Są jednak uczelnie i szkoły, w których najczęściej nie ma szans na konkretną realizację. Taki mniej precyzyjny wymiar mają prace wieńczące edukację w szkołach artystycznych. Dyplom i w nich ma być potwierdzeniem nabytych umiejętności. Takich jak opanowanie narzędzi do tworzenia utworów, tych technicznych i tych estetycznych, które porwą odbiorców. Przede wszystkim ma jednak zawierać wartości nie do końca mierzalne. Najważniejszą jest wśród nich analiza wybranego wątku ze współczesności i ukazanie go środkami artystycznymi tak, by wywoływał reakcję i pobudzał do refleksji, które nie muszą być zgodne z zaproponowaną przez autora wizją, ale nie pozostawiającą odbiorcy obojętnym. Praca dyplomowa ma być poważnym, samodzielnym głosem autora. Musi mieć on odwagę przedstawiania tego, co go nurtuje zgodnie ze swoimi poglądami. To ma być jego prawda. Sposób realizacji pracy powinien wzmacniać przekaz i być w miarę komunikatywny dla odbiorców.

Prezentowane na wystawie prace dyplomowe słuchaczy Studium Fotografii ZPAF są zdecydowanie różnorodne, tak jak współczesna fotografia i współczesna sztuka. Dla osób niebędących pasjonatami fotografii i w związku z tym nie śledzących na bieżąco jej rozwoju, jest ona przede wszystkim zapisem tego, co zauważy ludzkie oko. Taka fotografia dominuje w obiegu publicznym, w prasie, mediach społecznościowych, reklamie. I taka fotografia wprost pojawia się także w pracach dyplomowych. Ma ona jednak nieco głębszy charakter, bo przez klasyczną konwencję fotografii przedstawia ważne kwestie o społecznym charakterze. Dokumentalne formy są zapisem czasu, sytuacji i aktualnej materialności, która po latach będzie przypominała jak było. Klasyczne tematy, takie jak portret czy martwa natura, odnoszą się do zapisu wyglądu i zachowań ludzi oraz roli przedmiotów w ich życiu. To typowe znaki mijającego czasu. Te wątki są mocno obecne w prezentowanych pracach dyplomowych. Obok realizacji o dokumentalnym charakterze znajdziemy także propozycje będące intrygującymi grami plastycznymi. Przy ich powstawaniu fotografia jest tylko początkiem do budowania form wizualnych, w których barwy kuszą oko a kształty nie dają się jednoznacznie odczytać, stanowiąc zagadkę, która dla różnych odbiorców może mieć odmienne rozwiązania.

Dla fotografów ważna jest nie tylko rzeczywistość, ta widziana wprost. Podobnie ważna jest autorska wyobraźnia. Ona też służy do tworzenia obrazów na drodze fotografii. Rodzą się w głowie a ich zapis, często w dość skomplikowanej formie, polega na użyciu elementów fotografii, wspartych innymi technikami i zabiegami, wspomagającymi budowę utworu końcowego. Fotografia jest bliską kuzynką innych sztuk wizualnych, powstałych wieki temu. Pojawiła się jako jedno z ważnych narzędzi towarzyszących dynamicznym przemianom technicznym. Sztuka z pewnymi oporami przyjmowała nowości warsztatowe. Dziś nie ma już dawnych oporów i autorzy, jeśli tylko mają chęć, a ich utwory wymagają rozszerzenia, sięgają po najróżniejsze środki do wzmocnienia oddziaływania swoich dzieł, by z większą siłą docierały do odbiorców. Wśród prac dyplomowych, prezentowanych na wystawie, są realizacje łączące najróżniejsze techniki i sposoby pokazywania. Ich początkiem była wyobraźnia autorska prowadząca do odejścia od klasycznego obrazu, by poprzez alegorie i kadry nieoczywiste tworzyć opowieści o silnie emocjonalnym przekazie. To, co można zobaczyć na wystawie dyplomowej, to wszystko jest fotografią. Rozmaitość pomysłów i sposobów ich przedstawienia ukazuje niewyczerpany potencjał współczesnej fotografii.

Andrzej Zygmuntowicz

Stara Galeria ZPAF, Plac Zamkowy 8, Warszawa.
Wernisaż: czwartek, 24 września 2026 roku, o godz. 19:00.
Ekspozycja do 25 października 2026 roku.

Otwarte obrony dyplomów: niedziela, 25 października 2026 roku, od godz. 11.00.
Autorka zdjęcia na plakacie: Magdalena Klopott
Kuratorzy wystawy: Andrzej Zygmuntowicz i Katarzyna Navarra
Organizator: Okręg Warszawski Związku Polskich Artystów Fotografików